Discipline opbouwen zonder jezelf te dwingen

Kort antwoord: discipline is geen eigenschap die je hebt of niet hebt. Het is wat er overblijft als je motivatie wegvalt, en dat bouw je met kleine afspraken die je nakomt. Maak de stap zo klein dat je hem niet kunt missen, koppel hem aan iets dat je al doet, en spreek vooraf af wat je doet als je hem een keer mist.

Motivatie is geen basis

Motivatie is een gevoel, en gevoelens wisselen. Wie wacht tot hij zin heeft, doet dingen onregelmatig. Wat je nodig hebt is een afspraak die ook werkt op de dagen dat je geen zin hebt.

En wilskracht is geen batterij

Er is een verhaal dat je overal tegenkomt: wilskracht zou een voorraad zijn die opraakt. Gebruik je hem 's ochtends om je in te houden, dan is er 's avonds niets meer over, en daarom lig je om elf uur met de chips op de bank. Er is zelfs geadviseerd om suiker te nemen om hem bij te vullen.

Dat kwam uit een onderzoek uit 1998 en het klonk goed. In 2016 hebben 23 laboratoria het samen opnieuw gedaan, vooraf vastgelegd zodat er onderweg niets kon worden bijgestuurd, met in totaal 2141 deelnemers. De uitkomst: een effect van vrijwel nul, met een marge die de nul gewoon insluit.

Waarom dat hier staat en niet als weetje: zolang je gelooft dat je batterij leeg is, ga je wachten tot hij vol is. En dan doe je het morgenochtend wel, of maandag, of als het rustiger is. Dat wachten is het echte probleem, en het heeft geen grond.

Wat er wel speelt op zo'n avond is saaier en beter aan te pakken: je bent moe, je hebt niet gegeten, en je hebt geen afspraak gemaakt met jezelf voor precies dit moment. Zie De fundamenten. De zes stappen hieronder werken juist omdat ze niets van je wilskracht vragen.

1. Maak de afspraak belachelijk klein

Tien minuten. Twee bladzijden. Een set. Zo klein dat je hem ook doet als je moe bent. Klein en elke dag verslaat groot en soms.

2. Koppel hem aan iets wat je al doet

Na de koffie, voor het avondeten, zodra ik mijn schoenen uitdoe. Een bestaande handeling is een betrouwbaarder wekker dan je goede voornemen.

3. Verander je omgeving

Schoenen bij de deur, telefoon in een andere kamer, gitaar op een standaard in plaats van in de kast. Wilskracht raakt op, je omgeving werkt de hele dag door.

4. Spreek af wat je doet na een gemiste dag

Iedereen mist een dag. Het verschil zit niet in minder missen maar in sneller terugkomen. Spreek vooraf af: mis ik een dag, dan begin ik de volgende met de helft.

5. Verander wie je bent, niet wat je doet

Iemand die probeert te stoppen met roken, moet elke sigaret weerstaan. Iemand die geen roker is, hoeft dat niet. Dat is hetzelfde gedrag vanaf een hoger niveau. Zie De logische niveaus.

6. Houd het bij

Een kruisje op de kalender. Niet om jezelf te belonen, maar omdat een reeks die je ziet moeilijker te doorbreken is. En omdat je op slechte dagen kunt zien dat je het al twintig keer wel deed.

Elke gewoonte wordt gevoed en versterkt door de bijbehorende handelingen.

Epictetus, Verhandelingen

Samir El Ouariachi

NLP Practitioner, vader van twee. Ik schrijf hier op wat mij zelf uit het idee heeft geholpen dat ik niet goed genoeg was. Geen aanbod, geen verkoop. Lees mijn verhaal of stel je vraag.