Naar de inhoud
Eerst Jezelf

Blog  ·  Tips

Tips

Ben ik een linker- of een rechterhersenhelftmens?

Wat er in 1011 hersenen is gemeten, en waarom die indeling je vastzet.

7 minuten lezenZelfbeeld en vertrouwen22 augustus 2026Samir

Een saaie trainingsruimte waar volwassenen in twee groepen zijn ingedeeld, met gekleurde kaartjes in hun hand

Herken je dit?

  • Je bent ooit ingedeeld en je gebruikt die uitslag nog steeds als uitleg.
  • Je zegt: ik ben nou eenmaal geen cijfermens, of juist niet zo creatief.
  • Het voelt als zelfkennis, en dat maakt het lastig om er iets tegenin te brengen.

Als je bij een van deze regels knikte, is dit stuk voor jou geschreven.

Kort antwoord: nee. Onderzoekers keken naar de hersenen van 1011 mensen tussen de 7 en 29 jaar en vonden geen enkel spoor van mensen met een dominante linker- of rechterhelft. Hun eigen conclusie: dat verschil is een plaatselijke eigenschap van losse netwerken en geen eigenschap van een heel brein, en dus ook niet van een mens. Wat wel klopt: bepaalde functies zitten inderdaad meer aan een kant. Taal grotendeels links, aandacht meer rechts. Dat is iets anders dan een type mens.

1Herkenning

Je bent een keer ingedeeld

Op een training, in een boek of met een test op internet. Jij bent de creatieve, hij is de analytische. Jij denkt in beelden, hij denkt in lijstjes. Rechterbrein, linkerbrein.

En je hebt het onthouden. Misschien gebruik je het nog. Ik ben nou eenmaal geen cijfermens. Ik ben niet zo van de structuur. Dat komt door mijn rechterhelft.

Het voelt als zelfkennis. Dat is precies wat het lastig maakt.

2Wat er gebeurt

Wat er is gemeten

Duizend hersenen, twee jaar rekenen

In 2013 publiceerde een groep onderzoekers in Utah een studie waarin ze de hersenen van 1011 mensen tussen de 7 en 29 jaar in rust in beeld brachten. Ze deelden het brein op in ruim zevenduizend gebiedjes en keken per persoon welke verbindingen sterker waren aan de linkerkant en welke aan de rechterkant.

Als er zoiets bestaat als een linkerhersenhelftmens, dan zou je dat hier moeten zien: iemand bij wie de linkerkant over de hele linie sterker verbonden is. Dat vonden ze niet, bij niemand.

Hun eigen zin: het verschil tussen links en rechts is plaatselijk en niet iets van het hele brein, en de gegevens passen niet bij een type mens met een sterkere linker- of rechterkant.

Wat er wel klopt, en waar de verwarring zit

Ze vonden wel degelijk verschillen tussen de kanten. Taalgebieden liggen bij de meeste mensen grotendeels links. Aandacht sturen zit meer rechts.

Daar is de mythe uit ontstaan, en de sprong die daarna is gemaakt is de fout. Van "taal zit meer links" naar "er bestaan taalmensen en beeldmensen" is een stap die het onderzoek nooit heeft gezet en die er ook niet uit volgt.

Vergelijk het hiermee. Je hebt een sterkere hand, en dat is echt. Daar volgt niet uit dat er rechterhandmensen en linkerhandmensen bestaan met een ander karakter.

Waarom het zo hardnekkig is

Omdat het iets geeft wat mensen graag hebben: een verklaring die je niet hoeft te verdedigen. Ik ben nou eenmaal zo, het zit in mijn hersenen. Daar valt weinig tegenin te brengen, ook niet door jezelf.

En omdat het vriendelijk klinkt. Er wordt niet gezegd dat je slecht bent in cijfers, er wordt gezegd dat je nu eenmaal creatief bent. Dat is een compliment met een slot erop.

3Het kantelpunt

Een verklaring die je niet kunt weerleggen, is geen zelfkennis

Het probleem is niet dat de indeling onjuist is. Het probleem is dat een label over wie je bent nooit iets zegt over wat je kunt leren.

Zeg je "ik ben geen structuurmens", dan heb je jezelf een eigenschap toegekend. Eigenschappen verander je niet, dus is het klaar.

Zeg je "ik heb nooit geleerd hoe ik mijn week indeel", dan heb je hetzelfde beschreven als iets wat je nog niet hebt gedaan. Daar kun je morgen mee beginnen.

Het is dezelfde persoon en dezelfde dag. Alleen de tweede zin laat een deur open. Zie Labels.

4Wat je kunt doen

Wat je in de plaats ervan zet

1. Zet het om van eigenschap naar vaardigheid

Loop de zinnen na waarmee je jezelf beschrijft en kijk of ze beginnen met ik ben. Herschrijf ze naar ik heb geleerd, ik doe vaak, of ik heb nooit geoefend in.

Dat is geen woordspel. Een eigenschap kent geen volgende stap en een gewoonte wel.

2. Kijk naar de voorkeur, niet naar het type

Er bestaan wel degelijk verschillen in hoe mensen informatie binnenlaten en verwerken. Alleen zijn dat voorkeuren die per situatie verschuiven, geen vakjes. Zie Meta-programma's, waar dat staat uitgewerkt, met de aantekening erbij dat het instellingen zijn en geen identiteit.

3. Wantrouw elke uitslag die je een type geeft

Niet omdat het allemaal onzin is, maar omdat een uitslag die je een naam geeft twee dingen tegelijk doet. Hij beschrijft iets, en hij sluit iets af. Vraag bij elke test: wat kan ik hierna doen wat ik ervoor niet kon? Komt daar geen antwoord op, dan heb je een etiket en geen inzicht.

Dat geldt ook voor de test op deze site. Daar staat daarom bij dat hij niet gevalideerd is en geen diagnose geeft; hij brengt je naar een onderwerp, meer niet.

4. Als je jezelf ergens niet goed in vindt

Ga dan na of dat een oordeel is dat iemand ooit heeft uitgesproken en dat jij bent gaan overnemen. Dat is vaker de bron van zo'n zin dan welke hersenhelft dan ook. Zie Overtuigingen en Affirmaties.

5Verder lezen

Waar je verder kunt lezen

Labels gaat over wie er heeft bepaald dat iets goed of slecht is, en waarom een etiket zo moeilijk weer weggaat.

Meta-programma's gaat wel over echte verschillen tussen mensen, maar dan als instellingen die je kunt bijstellen.

En Werkt NLP echt, want daar staat hetzelfde soort correctie over de voorkeurszintuigen, met de bronnen erbij.

Waar dit op gebaseerd is, 1 bron

Hier staat waar het vandaan komt, met het adres erbij, zodat je het zelf kunt nakijken in plaats van mij te moeten geloven. Staat er iets bij dat onderzoekers onderling betwisten, dan zeg ik dat erbij. Nagekeken op 22 augustus 2026.

  1. Jared Nielsen, Brandon Zielinski, Michael Ferguson, Janet Lainhart en Jeffrey Anderson, An evaluation of the left-brain vs. right-brain hypothesis with resting state functional connectivity magnetic resonance imaging, PLoS ONE, 2013. 1011 mensen tussen 7 en 29 jaar. Vrij te lezen. doi.org

Het is niet wat wij niet weten dat ons in de weg zit. Het is wat wij zeker weten en wat niet zo is.

Toegeschreven aan Mark Twain, herkomst omstreden
Samir El Ouariachi

Samir El Ouariachi

NLP Practitioner, vader van twee. Ik schrijf hier op wat mij zelf uit het idee heeft geholpen dat ik niet goed genoeg was. Geen aanbod, geen verkoop. Lees mijn verhaal of stel je vraag.

Ken je iemand die hier iets aan heeft?

Deze knoppen zijn gewone links. Er wordt niets geladen van buiten en er wordt niets geteld.

Op de hoogte blijven

Nieuw stuk in je mail

Elke drie dagen verschijnt er een nieuw stuk. Laat je adres achter, dan krijg je er bericht van. Verder stuur ik niets, en afmelden kan met een klik onderaan elke mail.

Je krijgt eerst een mail met een bevestigingslink. Pas als je die aanklikt sta je op de lijst. Je adres gaat naar MailerLite, dat de verzending doet, en wordt nergens anders voor gebruikt. Zie de privacyverklaring. Liever geen mail? Er is ook een RSS-feed.

Even sparren?

Mail me, of laat je terugbellen

Ik ben geen dokter en geen psycholoog. Die denken vaak in kaders, en soms is er iets anders nodig: iemand die luistert, doorvraagt en niet meteen zijn eigen verhaal erbij haalt. Geen diagnose, geen traject, geen rekening.

Stuur een bericht met waar je mee zit. Wil je liever bellen, geef dan aan wanneer het jou schikt, dan bel ik je terug. Helemaal vrijblijvend.

Stuur een bericht Laat je terugbellen

Zit je echt in de knel, dan hoort daar iemand bij die naast je kan zitten. Dat zeg ik dan ook gewoon tegen je.