Uitstelgedrag doorbreken: waarom je het echt doet

Kort antwoord: uitstellen is zelden luiheid. Je stelt niet de taak uit maar het gevoel dat erbij hoort: onzekerheid, weerzin, of de angst dat het niet goed genoeg wordt. Je doorbreekt het door dat gevoel te benoemen en de eerste stap zo klein te maken dat hij saai is.

Wat er werkelijk gebeurt

Je ziet de taak voor je, groot en vaag. Dat geeft een zwaar gevoel. Iets anders doen haalt dat gevoel weg, en die opluchting is een beloning. Dus doe je het de volgende keer sneller. Dat is geen karakter, dat is een aangeleerde reeks. Zie Strategieen.

1. Benoem het gevoel

Vraag jezelf bij het uitstellen: wat voel ik nu precies? Meestal is het niet moeheid maar weerzin, onzekerheid of schaamte over hoe lang het al ligt. Benoemen haalt de scherpte eraf.

2. Maak de eerste stap belachelijk klein

Niet de administratie doen, maar de bankafschriften van januari opzoeken. Voelt de stap nog spannend, dan is hij te groot. Verklein tot hij saai is.

3. Spreek een tijd af, geen doel

Tien minuten werken is een afspraak die je kunt nakomen. Klaar zijn is er geen. Zet een timer en stop als hij afgaat, ook als het loopt. Dan begin je morgen makkelijker.

4. Verander je omgeving in plaats van jezelf

Telefoon in een andere kamer, deur dicht, alleen het bestand open dat je nodig hebt. Wilskracht is beperkt, je omgeving werkt de hele dag door.

5. Kijk of het wel jouw taak is

Soms is uitstellen informatie. Iets wat je al maanden niet doet, is misschien iets wat je niet wilt of niet hoeft. Dat is een ander gesprek en het is de moeite waard.

6. Reken af met de gedachte dat je het straks beter kunt

Straks ben je niet gemotiveerder. Straks ben je dezelfde man met minder tijd. De enige versie van jou die dit gaat doen, is de versie die nu bestaat.

Zeg niet dat je filosoof bent. Doe wat je hebt geleerd; dat spreekt voor zich.

Epictetus, Enchiridion