Waarom je conflicten vermijdt en wat het je kost

Kort antwoord: conflicten vermijden voelt als rust bewaren en is meestal uitstel met rente. De onvrede verdwijnt niet, hij verandert in afstand. Je pakt het aan door kleine dingen op tijd te zeggen, zodat je nooit een groot gesprek hoeft te voeren.

Waar het vandaan komt

Bijna altijd uit een huis waar ruzie eng was. Ben je opgegroeid met geschreeuw of met ijzige stiltes, dan heb je geleerd dat onenigheid gevaar betekent. Dat alarm gaat nog steeds af, ook bij een gesprek dat helemaal niet gevaarlijk is.

Wat het kost

• Kleine irritaties stapelen zich op tot iets wat niet meer over het onderwerp gaat.
• Je wordt onvoorspelbaar: lang niets, en dan opeens veel.
• Mensen weten niet waar ze aan toe zijn, dus ze houden ook afstand.
• Je verliest jezelf, want je zegt bij alles ja terwijl je nee denkt.

En als je niet vermijdt maar dichtklapt

Er is een derde variant die vaak voor vermijden wordt aangezien: je gaat het gesprek wel aan en halverwege gaat er iets uit. Dat is iets anders en het vraagt een andere aanpak. Zie Dichtklappen bij ruzie.

De andere kant: wie wel de strijd aangaat

Vermijden is een van de twee manieren om een conflict niet op te lossen. De andere is winnen. Wie doorgaat tot de ander geen weerwoord meer heeft, krijgt gelijk en levert contact in, en dat is een ruil die je bijna nooit bewust maakt.

Dat is ook waarom het geen zin heeft om te bepalen wie begon. Een conflict wordt door twee mensen gemaakt en door twee mensen in stand gehouden. Zolang een van beiden wil winnen, verliezen ze allebei. Zie Gelijk hebben of contact houden.

Let op het verschil met een situatie waarin de macht ongelijk is verdeeld en de schade eenzijdig valt. Daar geldt dit niet, en daar is afstand nemen verstandiger dan zelfonderzoek.

1. Onderscheid ruzie van onenigheid

Ruzie is aanvallen. Onenigheid is verschillen. Je hebt waarschijnlijk geleerd dat het hetzelfde is. Dat is het niet, en dat onderscheid alleen al haalt de druk eraf.

2. Zeg het klein en op tijd

Een zin op het moment zelf voorkomt een gesprek van een uur over drie maanden. Bijvoorbeeld: dat komt me nu niet uit, of: dat viel me rauw op mijn dak.

3. Verwacht dat het schuurt

Mensen zijn gewend aan de oude jij. De eerste keren gaat het stroef. Dat betekent niet dat je iets fout doet, dat betekent dat je iets nieuws doet. Zie De volle beker.

4. Oefen waar het niets kost

Bij de kassa, bij een verkoper aan de telefoon, bij een kennis. Grenzen aangeven is een vaardigheid en geen karaktertrek.

5. Kijk wat je beschermt

Vermijden heeft een positieve bedoeling: het houdt de vrede. Erken dat eerst, anders vecht je tegen een deel van jezelf. Zoek daarna een manier om diezelfde vrede te houden zonder jezelf weg te cijferen. Zie Je innerlijke delen.

Van de dingen zijn sommige in onze macht en andere niet.

Epictetus, Enchiridion