Inzichten · Beginnen
Inzicht 02
De fundamenten
Waarom je slechte dagen zelden aan je hoofd liggen
Veel dagen die je een slechte dag noemt, waren gewoon een slecht geslapen dag.
In het kort
De meeste sombere dagen komen niet voort uit je gedachten maar uit je lichaam. Slaap, beweging, eten en echt contact dragen je dag. Staat een van die vier in de min, dan gaat je hoofd sombere verklaringen zoeken die kloppen met hoe je je voelt. Eerst de basis, dan de rest.
Voordat we het over gedachten, overtuigingen en patronen hebben, moeten we het over iets vervelends hebben. Heel veel dagen die je een slechte dag noemt, waren geen slechte dag. Het was een slecht geslapen dag.
Ik vond dat lang een goedkope verklaring. Ik wilde dat mijn sombere donderdag ergens over ging. Dat hij betekenis had. Tot ik ging bijhouden wanneer ik het zwaarst dacht, en het bleek dat mijn donkerste gedachten bijna altijd op dezelfde momenten kwamen: te weinig geslapen, te lang niet bewogen, te lang niet gegeten, te lang alleen.
Hoe het werkt
Je hoofd draait op een lichaam. Als dat lichaam in de min staat, gaat je hoofd niet uit, het gaat sombere verhalen vertellen die kloppen met hoe je je voelt. Je voelt je beroerd, dus je hoofd zoekt een reden. En hij vindt er altijd één: je werk, je relatie, wat iemand vorige week zei.
Dat is de omkering die de meeste mensen niet zien. Je denkt dat je je rot voelt omdat je die gedachte hebt. Meestal heb je die gedachte omdat je je rot voelt. Dezelfde situatie krijgt op woensdagochtend na acht uur slaap een heel andere uitleg dan op donderdagavond na vijf uur.
Vier dingen dragen je dag. Ze zijn saai. Ze werken.
- Slaap. Geen luxe, geen zwakte. Het is het onderhoudsmoment waarin je hoofd de dag opruimt. Sla je dat over, dan blijft de rommel liggen.
- Beweging. Niet om er goed uit te zien. Een lichaam dat gespannen is en niets doet, blijft in de stand alsof er gevaar is.
- Eten en drinken. Je kunt niet nadenken op een lege tank en dan je karakter de schuld geven.
- Contact. Eén gesprek per week waarin je niet hoeft op te treden. Niet over werk. Gewoon een mens.
De metafoor
Je kunt een huis prachtig inrichten. Staat het op een slechte fundering, dan scheuren de muren toch. Niemand fotografeert een fundering. Zonder fundering staat er niets.
Waar je het tegenkomt
Op je werk
Beslissingen die je 's avonds om elf uur neemt, zijn andere beslissingen dan die je om negen uur 's ochtends neemt. Als je merkt dat alles onoverkomelijk lijkt, kijk dan eerst hoe laat het is en wanneer je voor het laatst gegeten hebt. De helft van de crises lost zichzelf op na een nacht slaap.
Thuis
De ruzie die om acht uur 's avonds ontstaat over de vaatwasser gaat zelden over de vaatwasser. Twee mensen die leeg zijn hebben geen ruimte meer voor elkaar. Het is geen relatieprobleem, het is een accuprobleem, tot je het lang genoeg negeert, dan wordt het alsnog een relatieprobleem.
Het lichaam moet stevig zijn, want de geest steunt erop.
Naar Seneca, Brieven aan Lucilius
Zo ging het bij Fatima
Fatima is 36 en werkt in de wijkverpleging. Ze had een half jaar het gevoel dat er iets grondig mis was met haar. Kort van stof tegen haar kinderen, huilen om niks, en dan het schuldgevoel daarna.
Ze ging op zoek naar de oorzaak in haar hoofd. Zat het in haar jeugd, in haar relatie, in haar werk. Er kwam nooit een antwoord uit dat klopte.
Wat er wel klopte, stond niet in haar hoofd. Ze sliep vijf uur, at staand tussen twee bezoeken door en had haar vriendinnen in geen maanden gezien. Toen ze twee van die drie dingen aanpakte, was het gevoel binnen drie weken de helft minder. Niet opgelost, wel op zijn plek: dit was geen karakterprobleem, dit was uitputting.
Nog een voorbeeld
Bij Ruben werkte het net zo. Hij dacht dat hij zijn baan haatte. Na twee maanden op tijd naar bed vond hij dezelfde baan gewoon prima. De baan was niet veranderd.
De namen zijn veranderd. De situaties komen uit gesprekken die ik heb gevoerd.
Opdracht: veertien dagen meten
Je verandert nog niets. Je gaat alleen kijken. Twee weken lang, elke avond, drie regels in je telefoon of op papier:
- Hoeveel uur heb ik geslapen?
- Heb ik vandaag minstens twintig minuten bewogen? Ja of nee.
- Geef de dag een cijfer van 1 tot 10. Niet nadenken, eerste getal dat opkomt.
Kijk na twee weken naar je lijstje. Zoek naar het verband tussen regel 1 en 2 en het cijfer. Bij bijna iedereen staat het er gewoon, zwart op wit. Dan pas kies je wat je aanpakt, en één ding tegelijk is genoeg.
Wat je hieraan hebt
Dit inzicht levert je een vraag op die je de rest van je leven kunt stellen, en die je veel gepieker bespaart: heb ik een probleem, of ben ik moe? Vaak is het het tweede. En als het na een goede nacht nog steeds een probleem is, dan is het er echt één. Dan kun je er wat mee.
Eerst de vloer. Daarna pas de inrichting.
Verder lezen
Dit sluit hierop aan
Inzicht 01
Beginnen bij jezelf
Waarom veranderen van binnenuit gaat
Inzicht 03
De waarnemer
Je bent niet je gedachten
Inzicht 04
Het wiel van je leven
Waar het schuurt, en waar je het niet zoekt
Weet je niet welk stuk bij jou past? Doe de test van twee minuten.
Even sparren?
Mail me, of laat je terugbellen
Ik ben geen dokter en geen psycholoog. Die denken vaak in kaders, en soms is er iets anders nodig: iemand die luistert, doorvraagt en niet meteen zijn eigen verhaal erbij haalt. Geen diagnose, geen traject, geen rekening.
Stuur een bericht met waar je mee zit. Wil je liever bellen, geef dan aan wanneer het jou schikt, dan bel ik je terug. Helemaal vrijblijvend.
Stuur een bericht Laat je terugbellen
Zit je echt in de knel, dan hoort daar iemand bij die naast je kan zitten. Dat zeg ik dan ook gewoon tegen je.