Wie ben je als je alles weglaat

Stel jezelf eens een vraag die kinderen stellen en volwassenen ontwijken: wie ben ik eigenlijk?

Niet wat je doet. Niet hoe je heet. Wie je bent.

De meeste mensen antwoorden met een functie. Ik ben ondernemer. Ik ben moeder. Ik ben degene die het regelt. Dat zijn geen antwoorden op de vraag, dat zijn rollen. En rollen kun je verliezen.

Hoe het werkt

Er is een eenvoudige manier om erachter te komen wat er echt van jou is. Je streept weg wat je kunt kwijtraken zonder op te houden te bestaan.

• Je bezit. Je huis, je auto, je geld. Raak je het kwijt, dan ben je armer. Je bent er nog.
• Je rollen. Werk, functie, titel, status. Morgen kan het weg zijn. Je bent er nog.
• Je lichaam. Het verandert je hele leven door. De cellen van tien jaar geleden zijn er niet meer. Je zegt nog steeds ik. Je hebt een lichaam, en toch zeg je niet dat je het bent, want anders was je iemand anders geworden.
• Je gedachten. Die komen en gaan, de hele dag. Je merkt ze op. Dat betekent dat er iets is dat kijkt, en dat kan niet hetzelfde zijn als wat bekeken wordt.
• Je overtuigingen. Je hebt ze opgelopen, en je hebt er al een aantal van vervangen zonder dat je iemand anders werd.
• Je emoties. Ze trekken door je heen als weer. Woede duurt zelden een uur als je hem niet blijft voeden.
• Je herinneringen. Ook die veranderen. Wat je vandaag ophaalt is niet wat er toen gebeurde, het is de laatste versie ervan.

Alles op dat lijstje kun je verliezen of vervangen. Toch is er iets dat de hele tijd aanwezig blijft en toekijkt. Dat merkt dat het lichaam moe is, dat de gedachte er is, dat de emotie opkomt.

Daar zit de vraag. Wat is dat?

Ik ga niet doen alsof ik het antwoord in een zin kan geven, en ik ga het je ook niet verkopen als waarheid. Sommige mensen noemen het bewustzijn, anderen noemen het je ziel, weer anderen zeggen dat het gewoon het brein is dat naar zichzelf kijkt. Wat je het noemt, verandert niets aan wat je kunt merken: dat er iets in jou is dat niet meebeweegt met alles wat verandert.

De metafoor

Een reis bestaat uit het weer, de route, de mensen die je tegenkomt en de koffer die je meesleept. Dat is allemaal de reis. Geen daarvan is de reiziger.

Wij verwarren die twee vrijwel altijd. We denken dat we onze bagage zijn. Dat verklaart waarom mensen instorten als ze hun werk verliezen: niet omdat er inkomen wegvalt, maar omdat ze dachten dat ze dat wáren.

Waar je het tegenkomt

Zoek niet buiten jezelf naar wat je bent. Kijk naar wat er overblijft als je alles wegneemt wat je hebt.

Vrij naar Ramana Maharshi

Wat je hieraan hebt

Je wordt minder afhankelijk van wat er van je gevonden wordt. Wie weet dat hij zijn rollen niet is, kan ze veel beter spelen, en hoeft ze niet met zijn leven te verdedigen.

De bagage is niet de reiziger.