Inzichten · ACT: leven met wat er is
Inzicht 38
Bereidheid
Waarom vechten tegen wat er is je vastzet
Wat je wegduwt, duwt terug. En jij houdt je handen bezet.
In het kort
Bereidheid in ACT betekent niet berusting of goedkeuring. Het betekent ophouden met vechten tegen een gevoel dat er toch al is, zodat je energie vrijkomt voor wat je belangrijk vindt. Vergelijk het met touwtrekken: zolang je trekt, sta je stil.
Bereidheid is het slechtst begrepen woord uit dit hele deel. Mensen horen berusting, of dat je alles maar goed moet vinden. Dat is het niet.
Bereidheid betekent: ophouden met vechten tegen iets wat er toch al is, zodat je handen vrijkomen voor iets nuttigers.
Hoe het werkt
Stel je een touwtrekwedstrijd voor. Aan de andere kant van het touw staat je angst, je somberheid of je woede. Je trekt uit alle macht, en het trekt net zo hard terug. Zolang je trekt, sta je stil en gaat al je kracht in dat touw zitten.
Bereidheid is het touw loslaten. Niet omdat je verliest, maar omdat je je handen nodig hebt.
Belangrijk verschil: het gaat om bereid zijn het gevoel te voelen, niet om het goedkeuren van de situatie. Je mag een situatie verschrikkelijk vinden en tegelijk stoppen met vechten tegen het gevoel dat erbij hoort. Sterker nog: dat is meestal de enige manier waarop je de situatie nog kunt aanpakken.
Er zit ook een meetbare kant aan. Vraag jezelf op een schaal van nul tot tien: hoe bereid ben ik om dit gevoel mee te nemen als ik doe wat ik belangrijk vind? Bij een twee kom je nergens. Bij een zeven gebeurt er wat. Die schaal is bruikbaarder dan de vraag hoe erg het voelt.
Waar je het tegenkomt
Op je werk
Je stelt de moeilijke mail al vier dagen uit. Niet omdat je hem niet kunt schrijven, maar omdat je het ongemak van het schrijven niet wilt voelen. Bereidheid is: het ongemak mag er zijn, en de mail gaat vanmiddag weg.
Thuis
Je vermijdt een gesprek met je partner omdat het spannend wordt. De spanning gaat niet weg door te wachten. Die wordt groter, en het gesprek ook.
Wij lijden vaker in verbeelding dan in werkelijkheid.
Seneca, Brieven aan Lucilius
Zo ging het bij Merel
Merel heeft last van hartkloppingen als ze de trein in moet. Ze is bij de huisarts geweest, haar hart is nagekeken, er is niets. En de kloppingen zijn er nog.
Jarenlang heeft ze precies gedaan wat logisch is: het gevoel bestrijden. Ademhalen om het weg te krijgen, afleiding zoeken, en de trein steeds vaker overslaan.
Wat ze uiteindelijk probeerde ging tegen haar gevoel in. Niet wegkrijgen, maar er ruimte omheen maken. Waar zit het, hoe groot is het, verandert het als ik er niet tegen vecht. De eerste keer werd het erger. De derde keer zakte het na een minuut of vier.
De kloppingen zijn niet weg. Ze reist wel weer, en dat is precies het punt: het doel was nooit minder voelen, het doel was weer ergens komen.
Nog een voorbeeld
Bert deed hetzelfde met het knagende gevoel dat hij tekortschiet als vader. Weg kreeg hij het niet. Hij kan het nu bij zich dragen terwijl hij met zijn dochter aan tafel zit, in plaats van hard te gaan werken om het niet te voelen.
De namen zijn veranderd. De situaties komen uit gesprekken die ik heb gevoerd.
Opdracht: het touw loslaten
- Noem het gevoel waar je het meest tegen vecht. Een woord.
- Zoek waar het in je lichaam zit. Buik, borst, keel, schouders.
- Beschrijf het alsof je het aan iemand uitlegt: hoe groot, hoe zwaar, welke vorm, welke temperatuur. Je verandert niets, je kijkt alleen.
- Adem er twee minuten omheen. Niet om het weg te krijgen. Om er ruimte omheen te maken.
- Stel jezelf daarna de schaalvraag: hoe bereid ben ik, van nul tot tien, om dit mee te nemen als ik doe wat belangrijk is? Sta je onder de vijf, maak de stap dan kleiner tot je erboven komt.
Wat je hieraan hebt
Je stopt met een gevecht dat je niet kunt winnen en dat je al jaren energie kost. Wat overblijft is niet minder gevoel, maar wel meer bewegingsruimte.
Loslaten is niet verliezen. Het maakt je handen vrij.
Verder lezen
Dit sluit hierop aan
Inzicht 37
ACT in het kort
Zes processen die samen psychologische flexibiliteit maken
Inzicht 39
Afstand van je gedachten
Een gedachte is een gedachte, geen bevel
Inzicht 40
Contact met het moment
Het enige punt waarop je iets kunt
Weet je niet welk stuk bij jou past? Doe de test van twee minuten.
Even sparren?
Mail me, of laat je terugbellen
Ik ben geen dokter en geen psycholoog. Die denken vaak in kaders, en soms is er iets anders nodig: iemand die luistert, doorvraagt en niet meteen zijn eigen verhaal erbij haalt. Geen diagnose, geen traject, geen rekening.
Stuur een bericht met waar je mee zit. Wil je liever bellen, geef dan aan wanneer het jou schikt, dan bel ik je terug. Helemaal vrijblijvend.
Stuur een bericht Laat je terugbellen
Zit je echt in de knel, dan hoort daar iemand bij die naast je kan zitten. Dat zeg ik dan ook gewoon tegen je.