Inzichten · ACT: leven met wat er is
Inzicht 40
Contact met het moment
Het enige punt waarop je iets kunt
Je hele leven speelt zich af op een plek waar je zelden bent: hier.
In het kort
Contact met het hier en nu is de vaardigheid om je aandacht terug te brengen naar wat er op dit moment gebeurt. Gisteren kun je niet meer aanpassen en morgen bestaat nog niet: elke stap die je zet, zet je nu. Het afdwalen is niet de mislukking, het terugbrengen is de oefening.
Het grootste deel van de dag ben je er niet echt. Je zit in een gesprek en denkt aan straks. Je rijdt naar huis en herhaalt vanmorgen. Je zit aan tafel en bent bezig met morgen.
Contact met het hier en nu is het derde proces van ACT, en het is minder zweverig dan het klinkt.
Hoe het werkt
Je hoofd doet twee dingen goed: terugkijken en vooruitdenken. Dat is nuttig, want zonder die twee kun je niets leren en niets plannen. Het probleem is dat het de standaardstand wordt, en dat je daardoor het enige moment mist waarop je iets kunt doen.
Want dat is de nuchtere kant ervan: gisteren kun je niet meer aanpassen en morgen bestaat nog niet. Elke stap die je ooit zet, zet je nu.
Contact maken met het moment is een vaardigheid, geen stemming. Je oefent hem door je aandacht bewust ergens heen te brengen: naar je adem, naar wat je hoort, naar wat je voelt onder je voeten. En vooral: door hem steeds terug te brengen als hij is weggelopen. Dat terugbrengen is de oefening.
Er zit een praktische winst in die mensen onderschatten. In het nu is bijna elk probleem kleiner. Wat je op dit moment werkelijk moet dragen, is meestal te doen. Het onmogelijke zit in de optelsom van alles wat nog komt.
Waar je het tegenkomt
Op je werk
Je zit in een overleg en bent al bezig met de mail erna. Je hoort de helft, en die helft moet je later navragen. Aandacht is niet alleen prettiger, het is efficiënter.
Thuis
Je kind vertelt iets en jij knikt terwijl je aan iets anders denkt. Kinderen merken dat haarfijn. Twee minuten echt luisteren doet meer dan een uur er half bij zitten.
Verlies jezelf niet in wat komt of in wat voorbij is. Wie het heden bezit, bezit genoeg.
Naar Seneca, Over de kortheid van het leven
Zo ging het bij Bo
Bo bracht haar zoon elke ochtend naar school en kon achteraf niet vertellen wat er onderweg was gebeurd. Ze was met haar agenda bezig, met de mail die nog moest, met het gesprek van gisteren.
Tot hij op een ochtend zei: mama, je luistert nooit als ik iets vertel. Hij zei het zonder verwijt, gewoon als een feit, en dat was erger.
Wat ze veranderde is klein genoeg om vol te houden. Telefoon in haar jaszak in plaats van in haar hand, en bij het hek een vaste vraag: wat is het eerste wat je vandaag gaat doen? Meer niet.
Ze zegt dat haar hoofd nog steeds afdwaalt, tien keer per rit. Het verschil is dat ze het nu merkt, en dat is precies waar het om gaat.
Nog een voorbeeld
Jorrit ontdekte hetzelfde onder de douche. Hij was daar altijd al bezig met het gesprek dat hij later die dag zou hebben. Nu telt hij hoelang hij bij het water kan blijven. Hij haalt zelden een minuut.
De namen zijn veranderd. De situaties komen uit gesprekken die ik heb gevoerd.
Opdracht: drie keer landen
- Kies drie vaste momenten op je dag. Bijvoorbeeld: voor je start met werken, voor het eten, en voor je gaat slapen.
- Doe op die momenten hetzelfde, een minuut lang: voel je voeten op de grond, adem drie keer laag uit, en benoem in stilte vijf dingen die je ziet en drie die je hoort.
- Dwaalt je aandacht af, breng hem dan terug. Dat is niet mislukken, dat is de oefening.
- Schrijf er 's avonds één woord bij: hoe was het om er even echt te zijn?
- Houd het twee weken vol op dezelfde drie momenten, dan hoef je er niet meer aan te denken.
Wat je hieraan hebt
Je haalt jezelf terug uit een hoofd dat de hele dag ergens anders is. Dat scheelt energie, het scheelt fouten, en het scheelt gemiste momenten die je niet terugkrijgt.
Je hele leven speelt zich af op een plek waar je zelden bent.
Verder lezen
Dit sluit hierop aan
Inzicht 37
ACT in het kort
Zes processen die samen psychologische flexibiliteit maken
Inzicht 38
Bereidheid
Waarom vechten tegen wat er is je vastzet
Inzicht 39
Afstand van je gedachten
Een gedachte is een gedachte, geen bevel
Weet je niet welk stuk bij jou past? Doe de test van twee minuten.
Even sparren?
Mail me, of laat je terugbellen
Ik ben geen dokter en geen psycholoog. Die denken vaak in kaders, en soms is er iets anders nodig: iemand die luistert, doorvraagt en niet meteen zijn eigen verhaal erbij haalt. Geen diagnose, geen traject, geen rekening.
Stuur een bericht met waar je mee zit. Wil je liever bellen, geef dan aan wanneer het jou schikt, dan bel ik je terug. Helemaal vrijblijvend.
Stuur een bericht Laat je terugbellen
Zit je echt in de knel, dan hoort daar iemand bij die naast je kan zitten. Dat zeg ik dan ook gewoon tegen je.