Een moeilijk gesprek beginnen: de eerste drie zinnen

Kort antwoord: de eerste drie zinnen bepalen hoe het loopt. Begin met wat je zelf ziet en voelt, niet met wat de ander fout doet. Noem het onderwerp, zeg wat je wilt bereiken, en stel daarna een vraag. Wie begint met een verwijt, krijgt een verdediging en geen gesprek.

Waarom het meestal misgaat in zin een

De meeste moeilijke gesprekken beginnen met een aanklacht. Jij doet altijd. Je luistert nooit. Daar kan de ander maar een ding mee: zich verdedigen. Vanaf dat moment gaat het niet meer over het onderwerp maar over wie gelijk heeft.

De opening die wel werkt

1. Noem het onderwerp, zonder oordeel. Ik wil het hebben over hoe onze overdracht gaat.
2. Zeg wat je wilt bereiken. Ik wil dat we er samen uitkomen, ik wil je niet aanvallen.
3. Stel een vraag. Hoe kijk jij ernaar?

Daarna houd je je mond. Dat laatste is het moeilijkste deel.

1. Spreek in waarneming, niet in uitleg

"Je bent ongeinteresseerd" is uitleg. "Je keek de laatste twee keer op je telefoon terwijl ik iets vertelde" is waarneming. Op waarneming kan iemand reageren, op uitleg moet hij zich verweren. Zie Het metamodel van taal.

2. Loop eerst mee

Neem het tempo en de woorden van de ander over voordat je stuurt. Dat is geen trucje, dat is de volgorde waarin mensen zich openen. Zie Rapport, pacing en leading.

3. Ga eerst in zijn stoel zitten

Bereid het gesprek voor vanuit de ander. Wat speelt er bij hem, waar is hij bang voor, wat wil hij bereiken? Vijf minuten in die stoel levert je meestal het echte bezwaar op. Zie Perceptuele posities.

4. Kies je moment

Niet om elf uur 's avonds, niet in het bijzijn van anderen, niet als een van beiden net binnen is. De inhoud kan kloppen en het moment kan alles verpesten.

5. Weet vooraf wat je komt halen

Stel jezelf voor het gesprek een vraag: wil ik gelijk krijgen, of wil ik hierna nog met deze persoon kunnen praten? Beide is meestal niet mogelijk. Wie voor het gelijk gaat, verzamelt bewijs en wint uiteindelijk het gesprek en verliest de ander. Zie Gelijk hebben of contact houden.

6. Accepteer dat je het niet oplost in een keer

Een goed moeilijk gesprek eindigt vaak zonder oplossing. Het is al veel waard als beiden gehoord zijn en er een vervolg staat.

Wie wil dat men naar hem luistert, moet eerst zelf leren luisteren.

Naar Seneca, Brieven aan Lucilius