Inzichten · Richting kiezen
Inzicht 34
De drie stoelen van Disney
Dromer, realist en criticus, ieder op hun beurt
De meeste ideeen sterven niet omdat ze slecht zijn, maar omdat ze te vroeg beoordeeld worden.
In het kort
De Disney-strategie haalt drie rollen uit elkaar die normaal door elkaar lopen: de dromer die alles mag bedenken, de realist die het praktisch maakt, en de criticus die het plan aanvalt maar nooit de persoon. De kracht zit in de volgorde en in de scheiding.
De meeste ideeën sterven niet omdat ze slecht zijn, maar omdat ze te vroeg beoordeeld worden. Je bedenkt iets, en binnen tien seconden is er een stem die zegt waarom het niet kan. Dat is niet verstandig, dat is te vroeg.
Hoe het werkt
De Disney-strategie, binnen NLP beschreven door Robert Dilts naar de werkwijze van Walt Disney, haalt drie rollen uit elkaar die normaal door elkaar heen lopen. Je neemt ze om de beurt, letterlijk op een andere plek in de kamer.
- De dromer. Alles mag. Geen bezwaren, geen budget, geen realiteit. Wat zou je doen als het niet fout kon gaan?
- De realist. Aangenomen dat het kan: hoe dan? Welke stappen, wie, wanneer, wat is er nodig? De realist zegt niet of het kan, hij maakt het praktisch.
- De criticus. Wat ontbreekt, wat gaat er mis, waar zit het risico? Let op: de criticus valt het plan aan, nooit de persoon. Hij is er om het plan sterker te maken.
De hele kracht zit in de volgorde en in de scheiding. Wie droomt terwijl de criticus meeluistert, krijgt niets bruikbaars. Wie een criticus mist, loopt met plannen rond die van tafel vallen bij de eerste tegenwind.
Daarna ga je nog een ronde: met de kritiek terug naar de dromer, dan weer naar de realist. Meestal is het na twee rondes klaar.
De metafoor
Drie stoelen in een kamer. Je gaat er om de beurt in zitten. Zolang je alle drie tegelijk probeert te zijn, blijf je staan.
Waar je het tegenkomt
Op je werk
Vergaderingen waarin een idee binnen een minuut is doodgeslagen. Zeg vooraf: eerst tien minuten alleen dromen, daarna pas bezwaren. Het verandert de uitkomst en de sfeer.
Thuis
Grote beslissingen zoals verbouwen of verhuizen. Dit voorkomt dat één van jullie altijd de dromer is en de ander altijd de criticus, want dat is de vaste rolverdeling waar veel stellen in vastlopen. Zorg dat jullie allebei alle drie de stoelen doen.
Begin met wat nodig is, doe dan wat mogelijk is, en plotseling doe je het onmogelijke.
Toegeschreven aan Franciscus van Assisi
Zo ging het bij het team van Nadia
Nadia's team schoot elk idee binnen een minuut af. Er kwam nooit iets nieuws doorheen.
Ze zette drie stoelen neer, letterlijk. Tien minuten alleen dromen, geen bezwaren toegestaan. Daarna tien minuten stappen zetten alsof het al besloten was. Pas daarna mocht de criticus, en alleen met vragen, niet met oordelen.
Uit die eerste ronde kwam een idee dat normaal binnen dertig seconden was gesneuveld. Het draait nu een jaar.
Nog een voorbeeld
Een stel dat al drie jaar praatte over verbouwen, kwam er niet uit omdat hij altijd de dromer was en zij altijd de criticus. Toen ze allebei alle drie de rollen deden, lag er binnen een avond een plan.
De namen zijn veranderd. De situaties komen uit gesprekken die ik heb gevoerd.
Opdracht: drie stoelen, drie rondes
- Kies een plan waar je al een tijd op kauwt. Zet drie stoelen neer, of markeer drie plekken in de kamer.
- Dromer. Vijf minuten. Schrijf alles op wat je zou willen, zonder één bezwaar. Ook wat onmogelijk is.
- Realist. Verplaats je. Vijf minuten. Ga uit van: dit gaat gebeuren. Schrijf de stappen op, in volgorde, met wie en wanneer.
- Criticus. Verplaats je opnieuw. Vijf minuten. Wat ontbreekt, wat gaat er mis, wat is er niet doordacht? Formuleer alles als vraag, niet als oordeel.
- Ga terug naar de dromer met de vragen van de criticus. Hoe kan het toch? Daarna nog een keer de realist.
- Schrijf tot slot één eerste stap op met een datum.
Doe het echt met verplaatsen. Je hoofd volgt je lichaam, en dat is precies wat deze oefening gebruikt.
Wat je hieraan hebt
Je houdt ideeën in leven die je normaal binnen een minuut zelf zou afschieten, en je houdt plannen tegen die niet af zijn. Beide met dezelfde oefening.
Niet alle drie tegelijk. Om de beurt.
Verder lezen
Dit sluit hierop aan
Inzicht 11
Doelen
Het verschil tussen willen en gaan
Inzicht 12
Waarden en criteria
Waarom je doet wat je doet
Inzicht 35
Groter en kleiner maken
Waarom een probleem oplost als je uitzoomt
Weet je niet welk stuk bij jou past? Doe de test van twee minuten.
Even sparren?
Mail me, of laat je terugbellen
Ik ben geen dokter en geen psycholoog. Die denken vaak in kaders, en soms is er iets anders nodig: iemand die luistert, doorvraagt en niet meteen zijn eigen verhaal erbij haalt. Geen diagnose, geen traject, geen rekening.
Stuur een bericht met waar je mee zit. Wil je liever bellen, geef dan aan wanneer het jou schikt, dan bel ik je terug. Helemaal vrijblijvend.
Stuur een bericht Laat je terugbellen
Zit je echt in de knel, dan hoort daar iemand bij die naast je kan zitten. Dat zeg ik dan ook gewoon tegen je.