Inzichten · ACT: leven met wat er is
Inzicht 43
Doen wat ertoe doet
Kleine stappen in de richting die je hebt gekozen
Waarden zonder stappen zijn een mooi verhaal over jezelf.
In het kort
Toegewijd handelen is het gaspedaal van ACT: concrete stappen in de richting die je hebt gekozen, gezet met het ongemak erbij in plaats van nadat het weg is. Klein beginnen, vooraf weten wat er in de weg komt, en na een misser sneller terugkomen.
Dit is het deel dat vaak wordt overgeslagen. Mensen doen de oefeningen, snappen de theorie, voelen zich rustiger, en veranderen niets aan hun leven.
Toegewijd handelen is het gaspedaal. Zonder dat blijft ACT een prettige manier van denken.
Hoe het werkt
Het idee is simpel: kies een richting, en zet er stappen in die groot genoeg zijn om iets te betekenen en klein genoeg om vol te houden.
Drie dingen bepalen of het lukt.
Klein beginnen. Niet omdat je zwak bent, maar omdat een stap die je zeker kunt zetten bewijs oplevert en een stap die je mist een excuus. Voelt de stap nog spannend, dan is hij te groot.
Vooraf weten wat er in de weg komt. Er komt iets in de weg, altijd. Het ongemak, de drukte, de gedachte dat het toch niets wordt. Schrijf op wat er waarschijnlijk opkomt en wat je dan doet. Dat is geen zwartkijken, dat is voorbereiding.
Terugkomen na een misser. Je mist een dag, een week, een maand. Dat is geen bewijs dat het niet werkt, dat is hoe iedereen het doet. Het verschil zit niet in minder missen, maar in sneller terugkomen.
En de kern van ACT zit in dit ene punt: je zet de stap mét het ongemak, niet nadat het weg is. Wachten tot je er zin in hebt is precies de val.
Waar je het tegenkomt
Op je werk
Je wilt vakmanschap terug in je werk maar hebt het te druk. Een stap is niet je hele agenda omgooien. Een stap is deze week één klus doen zoals je hem eigenlijk wilt doen.
Thuis
Je wilt aanwezig zijn. Een stap is niet elke avond vrijmaken. Een stap is woensdag je telefoon in de la tussen zes en acht.
Zeg niet dat je filosoof bent. Doe wat je hebt geleerd; dat spreekt voor zich.
Epictetus, Enchiridion
Zo ging het bij Priya
Priya wilde meer met haar handen doen, iets maken. Dat wilde ze al vier jaar. Er stond een naaimachine op zolder waar ze twee keer per jaar naar keek.
Wat er misging, was niet haar motivatie. Het was de maat van de stap. Ze wachtte op een vrije zaterdag waarop ze eindelijk echt zou kunnen beginnen. Die zaterdag kwam nooit, want zaterdagen zijn nooit vrij.
Ze heeft de stap verkleind tot iets bijna belachelijks: de machine kwam van zolder en staat nu op de eettafel, met een lap ernaast. Sindsdien naait ze twintig minuten op een doordeweekse avond.
Ze is er niet beter door gaan slapen en haar week is niet rustiger. Ze doet alleen sinds vier maanden iets waar niemand anders iets aan heeft, en dat blijkt precies te zijn wat ze miste.
Nog een voorbeeld
Bij Rick was de stap: sportkleding klaarleggen naast het bed. Niet sporten, alleen klaarleggen. Hij ging in de weken erna vaker dan in het jaar ervoor.
De namen zijn veranderd. De situaties komen uit gesprekken die ik heb gevoerd.
Opdracht: een stap met tegenwind erbij
- Neem de richting die je bij het vorige inzicht hebt gekozen.
- Bedenk één stap die je deze week zet. Zet er een dag en een tijd bij.
- Schrijf op wat er waarschijnlijk in de weg komt: welke gedachte, welk gevoel, welke drukte.
- Schrijf erbij wat je doet als dat opkomt. Bijvoorbeeld: ik merk de gedachte op, en ik ga toch.
- Zet de stap. Schrijf achteraf twee dingen op: wat er echt gebeurde, en wat je vooraf dacht dat er zou gebeuren.
Wat je hieraan hebt
Je merkt dat je niet hoeft te wachten tot het goed voelt. En na een paar weken heb je iets wat geen enkele theorie je kan geven: bewijs uit je eigen leven.
Waarden zonder stappen zijn een mooi verhaal over jezelf.
Verder lezen
Dit sluit hierop aan
Inzicht 37
ACT in het kort
Zes processen die samen psychologische flexibiliteit maken
Inzicht 38
Bereidheid
Waarom vechten tegen wat er is je vastzet
Inzicht 39
Afstand van je gedachten
Een gedachte is een gedachte, geen bevel
Weet je niet welk stuk bij jou past? Doe de test van twee minuten.
Even sparren?
Mail me, of laat je terugbellen
Ik ben geen dokter en geen psycholoog. Die denken vaak in kaders, en soms is er iets anders nodig: iemand die luistert, doorvraagt en niet meteen zijn eigen verhaal erbij haalt. Geen diagnose, geen traject, geen rekening.
Stuur een bericht met waar je mee zit. Wil je liever bellen, geef dan aan wanneer het jou schikt, dan bel ik je terug. Helemaal vrijblijvend.
Stuur een bericht Laat je terugbellen
Zit je echt in de knel, dan hoort daar iemand bij die naast je kan zitten. Dat zeg ik dan ook gewoon tegen je.