Ik voel me leeg van binnen: wat dat gevoel meestal betekent

Kort antwoord: ik voel me leeg van binnen is bijna nooit een gebrek aan gevoel. Het is gevoel dat je zo lang hebt weggezet dat het systeem het geluid heeft uitgezet. Leegte is geen defect maar een demping, en demping werkt over de hele linie: je voelt het verdriet niet meer, en de blijdschap ook niet. Het gaat weg door in kleine stapjes weer iets toe te laten, niet door harder te zoeken naar wat je mist.

Wat leegte precies is

Verdriet voelt als iets. Boosheid voelt als iets. Leegte voelt als niets, en juist dat maakt het zo lastig te benoemen. Je kunt tegen iemand zeggen dat je verdrietig bent. Zeggen dat je niets voelt klinkt als aanstellerij, dus zeg je het niet, en daarmee ben je er alleen mee.

De meeste mensen die dit zoeken beschrijven het in combinaties: leeg en moe, leeg en somber, leeg en eenzaam. Dat is geen toeval. Ze horen bij elkaar omdat ze uit hetzelfde komen: een systeem dat op de laagste stand draait.

Waarom je gevoel het geluid uitzette

Je kunt niet selectief dempen. Er bestaat geen knop waarmee je alleen het vervelende wegzet en het fijne aan laat staan. Wie jarenlang zijn verdriet, angst of boosheid opzij heeft geschoven, om te kunnen functioneren of omdat het thuis niet mocht, zet de schuif voor alles omlaag. Zie Het lichaam liegt niet.

Dat is ook precies waarom mensen dit vaak pas opmerken op een goed moment. Er gebeurt iets leuks, je kind haalt iets, je krijgt goed nieuws, en je registreert het wel maar je voelt het niet. Daar schrik je van, en terecht.

Eerst dit uitsluiten

Aanhoudende leegte in combinatie met slecht slapen, geen eetlust en nergens meer zin in hebben kan op een depressie wijzen. Dat is iets voor je huisarts, niet voor een artikel. Ik ben geen arts en geen psycholoog, en dat verschil is hier belangrijk. Duurt het langer dan een paar weken en zakt het niet weg, maak dan een afspraak. Wat hieronder staat is bedoeld voor de periode daarnaast of daarna.

1. Stop met zoeken naar wat je mist

De eerste reflex is een oorzaak zoeken. Ligt het aan mijn werk, mijn relatie, mijn huis. Soms is dat zo. Maar meestal is de leegte er eerst en gaat het denken daarna op zoek naar iets om het aan op te hangen. Dan verander je je baan en drie maanden later is het gevoel terug. Zie Afstand nemen van je gedachten.

2. Begin bij je lichaam, niet bij woorden

Vraag jezelf niet wat je voelt, want daar komt op dit moment geen antwoord op. Vraag waar in je lichaam iets zit. Zwaar in je borst, strak in je kaak, hol in je maag. Dat kun je wel waarnemen, ook als de emotie geen naam heeft. Dat is de ingang, en het is de enige die werkt als het gevoel is weggezakt.

3. Neem een prikkel per keer weg

Leegte en overprikkeling lijken tegenpolen en zijn buren. Een systeem dat de hele dag geluid krijgt, zet zichzelf uit om overeind te blijven. Een half uur per dag zonder scherm, zonder muziek, zonder podcast is voor veel mensen het eerste moment waarop er weer iets terugkomt. Vaak is dat eerst iets onaangenaams. Dat is geen terugval, dat is het geluid dat aangaat. Zie De waarde van stilte.

4. Doe iets voordat je er zin in hebt

De volgorde die je gewend bent is: eerst zin, dan doen. Bij leegte werkt die volgorde niet, want de zin komt niet vanzelf terug. Het is andersom. Je gaat wandelen zonder zin, en halverwege merk je dat er iets is opgeschoven. Klein en concreet: een blokje om, een vriend bellen, iets met je handen.

5. Kijk of je nog iets doet dat van jou is

Veel mensen die dit voelen, hebben een leven dat volledig uit verplichtingen bestaat. Werk, gezin, huis, verplichtingen naar familie. Allemaal waardevol, en er zit niets tussen dat alleen van henzelf is. Dan verdwijn je langzaam uit je eigen leven. Zie Waarden in ACT.

6. Zeg het tegen een mens

Een keer hardop zeggen dat je je leeg voelt, doet meer dan drie weken erover nadenken. Niet omdat de ander het oplost, maar omdat het uitspreken het uit je hoofd haalt en in de wereld zet. Kies iemand die niet meteen met adviezen komt.

Wat je kunt verwachten

Het komt niet in een keer terug en het komt ook niet in de volgorde die je zou willen. Meestal is irritatie het eerste dat terugkeert, daarna verdriet, en pas veel later iets dat op plezier lijkt. Wie bij de irritatie afhaakt, denkt dat het slechter gaat terwijl het beweegt.

Wie een waarom heeft om te leven, kan bijna elk hoe verdragen.

Naar Friedrich Nietzsche