Waarom ben ik zo moe? Vijf oorzaken die niet over slaap gaan

Kort antwoord: waarom ben ik zo moe, is meestal geen slaapvraag. Als je uitgerust wakker wordt en toch de hele dag moe bent, ligt het zelden aan het aantal uren. De vier meest voorkomende oorzaken zijn: te weinig bewegen, alles zelf dragen, geen enkel moment zonder prikkels, en een leven dat botst met wat je belangrijk vindt. Laat eerst bij de huisarts nakijken of er lichamelijk iets speelt.

Herken je vooral dat er niets aanwijsbaars is en dat het toch niet goed gaat? Dan gaat het misschien niet over moeheid maar over het gebied ertussen. Zie Niet ziek, niet depressief en de twaalf vroege signalen.

Eerst het lichamelijke

Aanhoudende vermoeidheid hoort bij de huisarts. Bloedarmoede, een traag werkende schildklier, tekorten, slaapapneu: allemaal gewoon te meten en te behandelen. Sla die stap niet over omdat je denkt dat het wel tussen je oren zal zitten.

Is dat nagekeken en is er niets, lees dan verder.

1. Te weinig bewegen maakt moe

Dat klinkt averechts en het klopt. Een lichaam dat de hele dag stilzit en gespannen is, verbruikt energie zonder iets af te ronden. Twintig minuten stevig lopen doet meer dan een uur extra op de bank.

2. Je draagt alles alleen

Wie alles zelf regelt, staat de hele dag aan. Niet vanwege de taken, maar omdat je nooit een moment hebt waarop het even niet van jou is. Dat is een vorm van vermoeidheid waar geen slaap tegenop kan. Zie De volle beker.

3. Je hebt geen enkel moment zonder prikkels

Wachten in de rij: telefoon. Rijden: podcast. Douchen: muziek. Er is geen moment meer waarop je hoofd niets binnenkrijgt. Dat is geen luiheid van je aandacht, dat is overbelasting. Zie De stilte tussen twee gedachten.

4. Je leven botst met wat je belangrijk vindt

Dit is de zwaarste en de meest voorkomende. Elke dag dingen doen die niet kloppen met wat je van binnen belangrijk vindt, kost meer energie dan hard werken. Zie Waarden en criteria.

5. Je bent nooit klaar

Wie zijn maatstaf bij iemand anders heeft liggen, is nooit af. Dat is een baan zonder eindtijd. Zie Goed genoeg.

Wat je deze week kunt doen

1. Maak een afspraak bij de huisarts als je dat nog niet hebt gedaan.
2. Houd twee weken bij hoeveel je slaapt, of je hebt bewogen en welk cijfer de dag krijgt.
3. Plan één moment per dag van tien minuten zonder scherm, zonder muziek, zonder doel.
4. Zeg één keer nee tegen iets dat je normaal zou oppakken.

Wie overal is, is nergens.

Seneca, Brieven aan Lucilius