Zelfontwikkeling: waar begin je? 8 concrete tips

Kort antwoord: begin niet met een groot plan, maar met meten. Kijk twee weken hoe je dagen er echt uitzien, kies daarna een ding aan, en maak dat zo klein dat je het niet kunt missen. Hieronder werk ik dat uit in acht stappen.

De meeste mensen beginnen aan zichzelf werken op de verkeerde plek. Ze kopen een boek, maken een lijst met twaalf voornemens, houden het elf dagen vol en concluderen dat ze geen discipline hebben.

Het ligt zelden aan discipline. Het ligt aan de volgorde.

1. Meet eerst, verander daarna

Je kunt niets veranderen wat je niet ziet. Houd twee weken lang drie dingen bij: hoeveel uur je hebt geslapen, of je hebt bewogen, en welk cijfer je die dag geeft. Meer niet. Na twee weken zie je een patroon waar je niet omheen kunt.

Bijna iedereen ontdekt hetzelfde: de slechte dagen zijn zelden diepe dagen. Het zijn slecht geslapen dagen. Zie ook De fundamenten.

2. Pak eerst je basis, niet je karakter

Slaap, beweging, eten en een gesprek per week waarin je niet hoeft op te treden. Het is saai en het is de helft van het werk. Wie hieraan voorbijgaat, gaat aan zijn karakter sleutelen terwijl er een lege accu onder ligt.

3. Kies een ding, niet acht

Twee weken aan een ding levert meer op dan twee weken aan zes dingen. Kies wat volgens jou het meeste andere in beweging zet. Meestal is dat slaap of beweging.

4. Maak de eerste stap belachelijk klein

Niet: elke dag een uur naar de sportschool. Wel: schoenen aan en tien minuten naar buiten. Voelt de stap nog spannend, dan is hij nog te groot. Verklein tot hij saai is. Zie ook Groter en kleiner maken.

5. Schrijf op wat je denkt, drie keer per dag

Zet drie wekkers. Als er een afgaat, schrijf je op welke gedachte er net was, in deze vorm: ik merk de gedachte dat. Na een week ontdek je dat het geen duizend gedachten zijn, maar een stuk of vijf die in een rondje langskomen.

Dat is het moment waarop het echt begint. Zie De waarnemer.

6. Zoek uit waar je boos van wordt

Je waarden hoef je niet te bedenken, je kunt ze aflezen. Schrijf vijf momenten op waarop je echt geïrriteerd was en zoek per moment welke waarde geraakt werd. Dat rijtje verklaart een groot deel van je onrust. Zie Waarden en criteria.

7. Zeg een keer nee

Klein, zonder uitleg, zonder excuus. Alleen om te ervaren dat de wereld niet instort. Wie moeilijk nee zegt, geeft de hele dag stukjes van zijn tijd weg en snapt niet waarom hij leeg is.

8. Vraag het aan iemand die verder is

Je hoeft niet alles zelf uit te zoeken. Een half uur met iemand die het al heeft meegemaakt, scheelt maanden. Dat kost meestal niets, want de meeste mensen vertellen graag hoe ze er zelf doorheen zijn gekomen.

Wat je hier vandaag mee kunt

Doe tip 1. Alleen tip 1. Pak je telefoon, maak een notitie met drie regels voor vanavond, en zet er een herinnering bij voor de komende veertien dagen. De rest komt daarna vanzelf, want dan heb je iets om op te sturen in plaats van een gevoel.

Zolang je leeft, blijf leren hoe je moet leven.

Seneca, Brieven aan Lucilius

Loop je vast bij een van deze stappen? Stel je vraag. Ik lees ze zelf.